ABD'DEN HABERLER
ABD BÜYÜME İÇİN KAYNAK ARIYOR
1990’lı yılların sonu ve 2007 arasında ev fiyatlarının yükselmesi, düşük faiz oranları ve kredi almanın kolay olması, ABD’deki tüketici harcamalarındaki artışın esas nedeni olarak kabul ediliyordu. Amerikan halkı, mal ve hizmet satın almak için konut ve diğer kredilerini kullanma yoluna gittiler. Ancak alışveriş eğlencesi, konut fiyatlarının düşmeye başlaması ve kolay kredinin erimesiyle 2007 yılında sona erdi. 2007 yılının sonunda Amerikan tüketicileri, servetlerinde 14 trilyon dolarlık kayıp, gelirlerin yüzde 133’ünün borca gitmesi ve kişisel gelirlerden neredeyse hiç tasarruf yapılamaması gibi ekonomik açıdan ciddi sorunlarla karşılaştılar. Bu gerçekle yüzyüze gelen tüketiciler cüzdanlarını kapatarak harcamalarda hızlı bir düşüşe ve ekonomik daralmanın artmasına neden oldular. Günümüzde birçok Amerikalı, borçların bitmesi ve tasarrufların artması yönünde hareket ediyor. Birçok ekonomiste göre bu geç kalmış eğilim, bir süre daha bu şekilde devam edecek ve büyüme daha zorlu olmasına rağmen daha sürdürülebilir gerçekleşecek. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, Amerikan halkının yarısından fazlasının ekonominin iyileşmesinin ardından bile harcamalarını kısacaklarını gösteriyor. Bu durumda büyümenin nasıl olacağı sorusu akıllara geliyor. Uzmanların görüşlerine göre, hükümetin ekonomide gittikçe artan oranda bir rolü olmasının getirebileceği zorluklara yönelik endişelere rağmen, altyapıya yapılacak olan kamu yatırımları, yakın zamanda en umut verici yol olarak görünüyor. Altyapının desteklenmesi kısa vadede talep, iş ve gelir yaratabilirken uzun vadede de verimliliğin artmasına neden olabilir. ABD Ulaşım Bakanlığı’na göre federal çevre yollarına yapılan her 1 milyar dolarlık harcama, 6,2 milyar dolardan daha fazla bir ekonomik harekete neden oluyor. Ekonomik büyümenin harekete geçirilmesi için üzerinde durulan bir başka sektör ise ileri teknoloji. Geçmiş dönemlerde yaşanan ekonomik krizlerden çıkış aracı olarak görülen geleneksel sanayi üretiminin artık yeterli olmayacağı ve ABD ve dünyada ekonominin yeniden canlanması için ileri teknoloji üretiminin gerekli olduğu belirtiliyor. Artan altyapı harcamalarından kaynaklanan çok büyük ulusal borç, sağlık reformunun getireceği olası maliyetler ve 2008 yılı ekonomik canlandırma harcamaları uzun vadeli faiz oranlarını yükselteceğe benziyor. Buna karşılık özel yatırımlar azalacak. Beyaz Saray’ın tahminine göre gayri safı yurt içi hâsıladaki federal açığın, bir yıl önce sadece yüzde 3 olmasına karşın, yüzde 11’e çıkması ve ulusal borcun önümüzdeki 10 yıl içinde 23 trilyon dolara yükselmesi ya da GSYİH’nın yüzde 76,5’ine denk gelmesi bekleniyor. Ancak bazı uzmanlar, Amerikan tüketicilerinin bu şekilde tutumlu davranmalarının ihtiyaç değil, sadece bir tercih olduğunu, ekonomik koşulların iyileşmesiyle birlikte tekrar eski ekonomik davranışları sergileyeceklerini ve eski davranışları sergilemeden de küresel büyümenin zayıf kalacağını belirtiyorlar. Obama yönetimi ve birçok ekonomist, yeniden yapılandırılmış Amerikan ekonomisinin daha fazla ihracata ve daha az tüketime odaklı olması gerektiğini savunuyorlar. Uzmanlar, ihracata dayalı ekonomilerin Amerikan ekonomisinin iyileşmesini ve küresel ekonominin büyümesinde yeniden öncü olmasını beklediklerini belirtiyorlar. Ancak bu durum, yakın zamanda pek olası görülmüyor. Bu tür yanlış beklentiler de, ülkelerin kendi ekonomilerinde reformlar yapmalarını ve iç talebin artmasını engelleyebilir.
|