Bu yazıyı, ‘eski tüfek’lerden çok, gelecek kuşak yönetici adaylarının dikkatine yazıyorum. Muhtemelen bir yüksek okul okudunuz. Eğer iddialıysanız, iyi bir okulun yüksek lisans belgesini de CV’nize eklemeyi başarmışsınızdır. E yabancı dil sorununuz da yoktur artık. Eğitim hayatınızda lisans programınıza göre IS-LM (toplam arz-toplam talep) modeli, Keynesyen teorileri, türev piyasaları gördünüz. Mühendisler için eskilerin teknik resmi, yeni öğrencilerin kâbusu auto-CAD karşısında çaresiz geçen saatler geride kalmış bulunuyor. Yarı iletken teknolojisi, mikro biyoloji, mukavemet ve yüksek matematik kitaplarıyla bir daha açılmamak üzere vedalaştınız.

Kariyer merdivenlerine ilk adımı atmış durumdasınız ya da atacaksınız. Bugüne kadar aldığınız bütün eğitimler sizin alt yapınızdır artık. Zaman tünelinde “Bunlar ne lüzumsuz bilgiler’ dediğiniz bütün öğretilerle pek de farkına varmadan karşılaşacaksınız. Fakat bugün artık başka bir öğretiyi öğrenme zamanınız gelmiş bulunuyor. İlköğretim okullarında okutulan bir ders bu. Adı: Sosyal Bilgiler.

Evet ‘Sosyal Bilgiler’ kitabını yeniden açmanızın zamanı gelmiştir artık. Fakat bu kitap gerçek anlamıyla bir kitap değil. Koskocaman toplum hayatının ekonomi ile ilişkisini kapsayan, yani sahada karşınıza çıkacak gerçeklerden oluşuyor bu kitap.

İşte ne kadar iyi bir eğitim almış olursanız olun, bu kitaptan ne anladığınız, nasıl yorumladığınız sizi başarıya götürecek faktörler olacak.

Artık işiniz, gördüğünüz mukavemet teorilerinden, ekonomi teorilerinden çok daha zordur unutmayın. Yeni bir dünyadasınız. Esas göreviniz iş yerini en verimli ve rantabl bir üretim çizgisine getirmektir.

Verdiğiniz her karar işte bu sosyal bilgiler dersinin sizin önünüze sürdüğü sorulara vereceğiniz yanıtlar olacak. Fakat bir farkla, burada öğrenme sürecine ara verme lüksünüz yok. “Bu olmadı, bütünlemede veririm” diyeceğiniz bir sınav değil bu. Her yanlış kararın, kaybedilmiş yüklüce bir para ve ucundan kıyısından rakiplere kaptırılan bir pazar payı olduğunu unutmayın.

Bu nedenle bir gözünüz ve kulağınız artık iş dünyasının görmezden gelemediği her türlü teknolojik gelişmenin hızında olacak. Fakat sahadaki oynak pazar hareketlerine odaklanmanızı bir an için bile olsa kaybetmeyeceksiniz.

Önünüze sürekli satış raporları gelecek. Hiçbirini es geçemezsiniz bunların. Pazardaki en küçük kıpırdamayı yakalayabilmeniz bu raporları günü gününe analiz etmenize bağlı. Tabii doğru analiz bekler şirket sizden. Yoksa birkaç gün içinde bunun faturası karşınıza yönünü aşağıya çevirmiş bir pazar payı olarak dönebilir.

Günümüz iş dünyasında bir şirketi yönetmek üretim bantlarının arasında ve pazar sahasında dolaşmak da değildir. Finansal enstrümanlara da hükmedebilmelisiniz. Çünkü üretimde ve satışta ne kadar iyi olursanız olun, şunu unutmayın ki elinizdeki nakiti iyi idare edemiyorsanız sonunuz fenadır.
Kullandığınız finans kaynaklarını en ucuza mal etmek, nakitinizi de en etkin şekilde kullanmak zorundasınız. Yoksa size giderek yaklaşan çanların sesi kulaklarınızı tırmalamaya başlar. Kariyer merdivenlerinde ayağınız takılır ve canınız yanabilir.

NE YAPMALISINIZ?
- Alan araştırmalarına burun kıvırmayın. Tüketici tercihlerindeki farklılaşmanın ipuçlarını bu araştırmalardan yakalayabilirsiniz.
- Sıklıkla bir müşteri ya da tedarikçinizle yüz yüze sohbet etmekten kaçınmayın. Değişimin yönü hakkında bir fikriniz oluşabilir.
- Sık sık sahaya çıkın. Yapacağınız gözlem ve karşılaştırmalar oynanan oyunu okumanızı kolaylaştırır.
- Global dünyayı keşfedebilmek için kültür farklılıklarına kafa yorun.
- Tüketici tutum ve davranışlarının sırrını çözebilmek için ‘sosyal antropoloji’ ile yakınlaşın.
- Sosyal refah ve sosyal ekoloji gibi konulara yabancı kalmayın.

ASIM ASLAN
GAZETECİ