Global ekonomik krizin şiddetini azaltarak devam ettiği ancak toparlanma belirtilerinin de görüldüğü bir sürece girdiğimiz düşüncesindeyim. Türkiye’de reel sektörün geçmişte yaşadıkları deneyimler sayesinde, krizle iyi mücadele ettiğini görüyoruz.

REEL SEKTÖRÜMÜZÜN GÜÇLÜ BİR KRİZ TECRÜBESİ VAR

Ülkemizin yerel ve bölgesel krizler konusunda deneyimli olduğunu söyleyebiliriz. 1997 Uzakdoğu krizi, 1998 Rusya krizi, 2001 ve 2002 finansal krizler örnek olarak gösterilebilir. Anılan krizlerden hem reel sektör hem de bankacılık kesimi dersler alarak, tecrübe kazanarak, ülkemizin dinamikleri doğrultusunda gelişerek çıktık. Ancak, durum bu kez farklıdır. ABD'den yola çıkan ve bütün dünyayı sarmalayan bir global kriz söz konusudur. Dünya'nın ticaret hacmi küçüldü; refahı geriledi. Yatırımlar ertelendi; işsizlik hızla arttı. 2009 yılının ikinci yarısına ilişkin göstergeler her ne kadar ekonomik faaliyetlerin arttığını işaret etse de, finansal piyasalarda risk iştahına bağlı olarak gelişmeler olsa da, dünyamız halen bir durgunluğun içindedir. Uluslararası ekonomik kuruluşların, dünya ekonomisine ilişkin verileri, olumsuzlukları teyit etmektedir. Ülkelerin, özellikle ABD'nin ve AB'nin uyguladığı para ve maliye politikaları, kurtarma ve teşvik paketleri global krizin hızını kesmiştir.
 
Reel sektörümüzün, son otuz yılda dünya ile entegrasyon sağladığı, krizler konusunda tecrübe kazandığı söylenebilir. Global krizden, dünya ticaretinin daralmasından dışa açık bir ekonomi olarak olumsuz etkilendik. Ancak, geçmişte yaşadıkları deneyimler sayesinde reel sektörümüzün, krizle iyi mücadele ettiğini, önlemlerini aldıklarını - yatırımların ertelenmesi, daha verimli üretim tekniklerinin uygulanması, yeni fırsatların ve pazarların bulunması, likiditenin üst düzeyde tutulması, bilânço yapısına uygun kredi kullanılması gibi - görüyoruz.

2010 İÇİN TOPARLANMA BELİRTİLERİ GÖRÜYORUZ

Global ekonomik krizin şiddetini azaltarak devam ettiği ancak toparlanma belirtilerinin de görüldüğü bir sürece girdiğimiz düşüncesindeyim. Dünyada bir süredir genişlemeci para ve maliye politikalarının ne zaman bırakılmasının doğru olacağı müzakere edilmektedir. Geçenlerde yapılan G-20 toplantısından sonra, dünyanın birinci ve öncelikli sorununun durgunluk olduğu vurgulanmıştır. Şimdilik, enflasyon kaygıları ikinci planda gözükmektedir. 2010 yılında bunların yer değiştirip değiştirmeyeceğini hep birlikte göreceğiz. Global ekonomideki toparlanmanın yavaş ve kademeli olacağı öngörülebilir.   
 
2010 YILININ ZOR BİR YIL OLACAĞINI TAHMİN EDİYORUM

Dünya Bankası, IMF, OECD gibi uluslararası kuruluşların yorumlarına ve üç yıllık programa baktığımızda, 2010 yılının zor bir yıl olacağını tahmin etmekteyim. Krizden çıkma ve düzeltme hareketlerinin bulunduğu, ancak durgunluğun etkisini hissettirdiği,  bu arada genişlemeci politikalar nedeniyle enflasyonist sürecin başlangıcının da içinde bulunabileceği bir dönem gibi gözüküyor. İnişli çıkışlı bir seyir bekleniyor. Kriz ilelebet dünyamıza ve ülkemize yapışıp kalmayacaktır. Dünyamız halen aynı hızla dönmeye devam etmektedir. Yeni bir dengenin ve düzenin kurulacağı, kayıpların kısmen geri alınabileceği bir yıl olabilir. Bu açılardan, girişimcilerin ihtiyatı elden bırakmamasının, yeni pazarları ve fırsatları hızla değerlendirmesinin, verimli çalışma ve üretim tekniklerinin geliştirilmesinin yerinde olacağı düşüncesindeyim.